Bank plaatsen in woonkamer: waar zet je hem het beste neer?

De plek van de bank bepaalt hoe je hele woonkamer werkt. Een bank plaatsen in de woonkamer doe je dus niet op gevoel, maar op basis van drie dingen: waar het daglicht vandaan komt, waar je naar kijkt en waar je langsloopt. Klopt dat drietal? Dan valt de rest van de inrichting vanzelf op zijn plek.

Hieronder beantwoord ik de vragen die ik het vaakst hoor over de bank in de woonkamer: tegen de muur of los, voor het raam of juist niet, hoe ver van de tv, en wat je doet met een open keuken of een hoekbank. Met richtmaten erbij, zodat je meteen kunt meten en schuiven.

Moet de bank tegen de muur of los in de woonkamer?

Los, als de woonkamer breder is dan zo’n 4 meter. Tegen de muur, als hij smaller is. Een bank die los staat maakt van de zithoek een eiland waar je van alle kanten bij kunt, en dat voelt uitnodigend. Maar in een kamer van 3,5 meter breed kost die vrije ruimte rondom je precies de loopruimte die je zo hard nodig hebt.

Plaats je de bank tegen de muur? Schuif hem dan niet strak tegen de wand, maar houd 10 tot 15 centimeter vrij. Klinkt als een detail, maar de bank oogt daardoor een stuk lichter en een plint of stopcontact zit nergens in de weg. Staat hij los, zet dan een smalle tafel of een laag dressoir van 30 tot 35 centimeter diep achter de rugleuning. Zo kijkt niemand tegen een kale achterkant aan en heb je meteen een plek voor een lamp.

Bij mij thuis stond de bank jarenlang tegen de lange wand. Tot ik hem een halve meter naar voren trok en er een console achter plaatste. De kamer werd niet kleiner, zoals ik vreesde, maar juist gezelliger. Had ik veel eerder moeten doen!

Mag je de bank voor het raam plaatsen?

Ja, zolang de rugleuning laag is en je 30 tot 40 centimeter afstand houdt tot de radiator en het gordijn. Soms is voor het raam gewoon de enige logische plek, zeker in een appartement met één grote raamwand. Het nadeel? Je zit zelf met je rug naar het licht en kijkt tegen een muur, terwijl bezoek op de fauteuils tegen het tegenlicht in moet turen.

Kies een bank met een rugleuning van hooguit 80 tot 85 centimeter, dan blijft het raam grotendeels vrij.
Houd 30 tot 40 centimeter afstand tot de radiator, anders warmt de bank de kamer op in plaats van de radiator.
Laat gordijnen tot de vloer vallen en zorg dat ze achter de bank vrij kunnen bewegen.
Blijft er meer dan 50 centimeter over? Plaats dan een lage tafel of een plantenbak tussen bank en raam.

Twijfel je of een bank in deze kamer überhaupt de beste keuze is? Een woonkamer zonder banken werkt soms beter, met losse fauteuils en een daybed in plaats van dat ene grote meubel.

Hoe ver moet de bank van de tv staan?

Ongeveer anderhalf tot twee keer de beelddiagonaal, gemeten van de voorkant van de zitting tot het scherm. Voor een tv van 55 inch (een diagonaal van 140 centimeter) is dat 2,1 tot 2,8 meter; voor 65 inch (165 centimeter) wordt het 2,5 tot 3,3 meter. Dichterbij zie je pixels en beweegt je hoofd mee, verder weg mis je details.

Vergeet ook de hoogte niet: het midden van het scherm hoort op ooghoogte als je zit, dus rond 100 tot 110 centimeter vanaf de vloer. Hang je de tv hoger, boven een haard of een hoog dressoir, dan zit je de hele film met je nek omhoog. Een goede tv-hoek is dan ook meer dan een mooi meubel: het is de juiste hoogte en afstand, met de bank erop afgestemd, zodat het scherm niet het hele interieur overheerst.

Zin in een echte filmhoek? Met de bank onder een hoek, dimbaar licht en een unieke kijkhoek als middelpunt wordt je woonkamer ’s avonds een kleine bioscoop.

Bank plaatsen in woonkamer: welke afstanden houd je aan?

Houd 40 tot 50 centimeter tussen bank en salontafel, minimaal 80 centimeter voor elke looproute en hooguit 2,5 meter tussen de zitplaatsen als je nog gewoon wilt kunnen praten. Met die drie maten voorkom je negentig procent van de fouten. Hieronder staan alle richtafstanden bij elkaar.

Afstand	Richtmaat	Waarom
Bank tot salontafel	40 tot 50 cm	Bij je glas kunnen, niet stoten
Bank tot muur (achter)	10 tot 15 cm	Luchtiger, plint vrij
Looproute langs de bank	80 tot 90 cm	Vrij doorlopen
Bank tot fauteuil	30 tot 60 cm	Eén zithoek, geen eilanden
Bank tot radiator of raam	30 tot 40 cm	Warmte en gordijn vrij
Bank tot tv (55 inch)	210 tot 280 cm	Scherp beeld, ontspannen nek
Zitplaats tot zitplaats	Max 250 cm	Praten zonder stemverheffing

Meet dit uit vóór je een bank koopt, niet erna. Teken de woonkamer op ruitjespapier, knip de bank op schaal uit en schuif net zolang tot alle maten kloppen. Pas dan ga je de juiste bank kiezen, op formaat, zitdiepte en stof die bij jouw ruimte en gezin passen.

Waar plaats je de bank in een woonkamer met open keuken?

Met de rug naar de keuken, als grens tussen koken en zitten. De rugleuning werkt dan als een lage muur: je hoort en ziet elkaar nog, maar de zithoek voelt als een eigen kamer. Plaats er een consoletafel of een laag dressoir achter, en de achterkant van de bank is meteen netjes afgewerkt.

Heb je een lange smalle woonkamer, met de keuken aan het ene eind? Dan werkt de bank dwars op de lengte het beste, zodat hij de ruimte in twee zones knipt en er geen gangetje ontstaat.

Let bij een open keuken op twee praktische dingen. Kies een stof die tegen kookgeurtjes kan, dus liever een gladde, dichte weefstof dan een open bouclé. En plaats de bank niet met de zitting richting de koelkast of de afzuigkap, want dan kijk je de hele avond naar apparaten. Zonde toch?

Hoekbank plaatsen: welke hoek kies je?

Zet het lange deel langs de lange wand en de korte poot (de chaise longue) aan de kant waar geen looproute zit. Een hoekbank van 250 bij 180 centimeter vult een hoek die anders leeg blijft, maar blokkeert net zo makkelijk een doorgang als je hem verkeerd om koopt. Bestel hem dus pas als je zeker weet of je “links” of “rechts” nodig hebt. Dat bepaal je zittend op de bank, kijkend naar voren.

Plaats de hoek van de bank in een hoek van de kamer, met 10 centimeter vrij rondom.
Laat de chaise longue naar het raam of de tuin wijzen; daar lig je het fijnst.
Houd aan de open kant minimaal 80 centimeter loopruimte tot de salontafel of de eettafel.
In een kleine woonkamer past een compacte hoekbank van 200 bij 150 centimeter vaak beter dan een tweezits met twee fauteuils.

Is je woonkamer aan de kleine kant, zeg 15 tot 20 vierkante meter? Dan tellen ook de hoogte van de rugleuning, poten onder de bank en de kleur van de stof mee. Die trucs staan op een rij in het artikel over een kleine woonkamer inrichten met weinig vierkante meters.

Veelgestelde vragen over de bank in de woonkamer

Nog een paar korte vragen die overblijven als de grote keuzes zijn gemaakt.

Moet de bank in het midden van de woonkamer staan?

Niet per se. Een bank hoort in het midden van de zithoek, niet in het midden van de kamer. In een grote woonkamer zijn dat vaak twee verschillende plekken.

Mag de bank met de rug naar de deur staan?

Liever niet. De meeste mensen zitten prettiger als ze de deur kunnen zien. Kan het echt niet anders, hang dan een spiegel zodat je de deur toch in het oog hebt.

Hoe groot mag de bank zijn ten opzichte van de kamer?

Vuistregel: de bank neemt hooguit twee derde van de wand in waar hij tegenaan of voor staat. Voor een wand van 4,5 meter is dat een bank van maximaal 220 tot 240 centimeter, met lucht aan beide kanten.

Waar plaats je de bank als de kamer twee blikvangers heeft, zoals een haard en een tv?

Kies er één als hoofdrichting en zet de tweede in een hoek van 90 graden. Een bank schuin onder 45 graden, zodat je beide kunt zien, kost veel ruimte en oogt onrustig.

Hoe vaak mag je de bank verplaatsen?

Zo vaak je wilt! Een bank verschuiven is gratis, en pas als hij een paar dagen ergens in de woonkamer staat, weet je of de plek klopt.

Pak dit weekend een rolmaat, meet de afstanden uit de tabel na en schuif de bank eens naar de plek die je eigenlijk al in je hoofd had. Laat hem daar drie dagen staan. Grote kans dat je woonkamer daarna nooit meer terug wil!