Zo leg je zelf een regentuin aan voor waterbehoud

Een regentuin is misschien wel de slimste investering die je in je tuin kunt doen, zeker nu hevige regenbuien steeds vaker voorkomen. Met een goed aangelegd tuinontwerp vang je regenwater op, voorkom je wateroverlast én maak je je tuin meteen een stuk groener en biodiverser. Hier lees je precies hoe je dat aanpakt, stap voor stap.

Wat is een regentuin precies?

Een regentuin, ook wel wadi genoemd, is een lager gelegen tuingedeelte dat regenwater opvangt en langzaam laat infiltreren in de bodem. Geen stilstaand plasje dus, maar een slim systeem dat water rustig verwerkt voordat het een probleem wordt.

Heb je dat ook wel eens, zo’n flinke regenbui waarbij het water gewoon nergens naartoe kan? Niet zo gek als je weet dat zo’n 30 procent van de Nederlandse tuinen zwaar betegeld is. Volgens CBS-cijfers steeg het aantal hevige regenbuien in Nederland trouwens met 20 procent tussen 1991 en 2020. Een goed aangelegde regentuin kan de lokale infiltratiecapaciteit met tot wel 50 procent verbeteren. Dat is echt niet niks.

En het mooie? Zo’n tuin trekt ook nog eens vogels, bijen en vlinders aan. Biodiversiteit en waterbehoud gaan hier gewoon hand in hand. Twee vliegen in één klap!

Hoe kies je de juiste plek voor je regentuin?

De beste plek is eigenlijk gewoon daar waar water vanzelf naartoe stroomt, denk aan de rand van een terras of recht onder een regenpijp. Houd wel minimaal drie meter afstand van je huis, want funderingsproblemen wil je echt niet hebben.

Graaf een kuil van 15 tot 30 centimeter diep en doe daarna een simpele doorlatendheidstest: vul het gat met water en kijk of het binnen 15 minuten wegzakt. Zo ja, dan ben je klaar om te beginnen! Heb je kleigrond? Dan kun je een mix van zand en tuinaarde toevoegen om de doorlaatbaarheid te verbeteren, dat werkt vaak beter dan je denkt.

Uit eigen ervaring weet ik dat het afkoppelen van een regenpijp enorm scheelt. Zodra je het water via een goot of een licht hellend pad naar de kuil leidt, heb je eigenlijk al een werkend systeem. Combineer dit met een regenton voor droge periodes en je haalt het meeste uit elke bui.

Stel je voor: een regentuin van maar 10 vierkante meter vangt bij een stevige bui tot wel 1.000 liter op. Dat is dus ook meteen 1.000 liter minder druk op het riool in jouw buurt. Niet slecht voor een middagje graven!

Welke materialen en bodemlagen heb je nodig?

Voor optimale afwatering werk je met lagen, een beetje zoals een sandwich. Onderaan leg je een drainagelaag of infiltratiekoffer, afgedekt met geotextiel om verstopping te voorkomen. Daarbovenop komt teelaarde voor de plantenwortels, dan grind of kiezels voor snelle waterafvoer, en je sluit af met een laag mulch om vocht vast te houden en onkruid te onderdrukken.

• Drainagelaag of infiltratiekoffer als basis
• Geotextiel om verstopping tegen te gaan
• Teelaarde voor een goede plantengroei
• Grind of kiezels voor snelle waterafvoer
• Mulchlaag bovenaan voor vochtbehoud en onkruidwering

Wil je ook je oprit of terras duurzamer maken? Vervang tegels door grasbetonstenen, schelpenpaden of gebruik brede waterdoorlatende bestrating. Kleine ingrepen, groot effect op je waterbeheer. Echt de moeite waard!

Welke planten passen in een regentuin?

Kies voor wisselnatte planten die zowel natte als droge periodes aankunnen. Soorten als smeerwortel, koninginnenkruid, valeriaan en grote kattenstaart zijn ideaal. Ze houden water vast, trekken insecten aan én zorgen ervoor dat de regentuin na een bui binnen 24 uur weer leeg is. Super handig!

In de praktijk zie je vaak dat mensen de mooiste, decoratievere planten langs de rand zetten en de robuustere soorten in het diepste deel. Logisch ook, want de randen zijn wat droger en het midden verwerkt het meeste water. Wageningen University publiceerde in 2025 trouwens dat regentuinen een toename van 25 procent in insectenpopulaties laten zien. Ecologie én een lust voor het oog, dat vind ik zo geweldig aan dit concept.

Plant alles op een licht hellend vlak zodat water vanzelf naar het diepste punt stroomt. Simpel, maar echt effectief.

Hoe onderhoud je je regentuin voor langdurig waterbehoud?

Een regentuin vraagt gelukkig weinig onderhoud, maar even structureel controleren is wel slim. Kijk jaarlijks of het geotextiel nog vrij is van verstopping, vul de mulchlaag bij en check of er geen verzakkingen zijn ontstaan. Even een uurtje per jaar, meer is het echt niet.

Is je regenton vol? Leid het overige water via een slang naar een border elders in de tuin, zo benut je elk druppeltje. Milieu Centraal meldt dat een gemiddelde regenton 500 liter per seizoen bespaart, en in combinatie met een wadi loopt dat snel op. Tel uit je winst!

Een laatste tip: leg je regentuin bij voorkeur aan het begin van het najaar aan. Dan is de grond nog werkbaar, maar komen de eerste flinke regenbuien er al aan. Zo test je je systeem meteen en weet je vóór de winter of alles goed functioneert. Duurzaam tuinieren begint bij kleine, doordachte keuzes, en dit is er zeker één die je tuin én je omgeving écht beter maakt. Dus waar wacht je nog op?