Verduisterende gordijnen in de slaapkamer: alles wat je wilt weten

Zoek je verduisterende gordijnen voor de slaapkamer? Dan heb je vast dezelfde vragen als ik destijds: hoe donker wordt het nou echt, welke stof kies je en hoe kom je van die lichtstreep langs de rand af? Het korte antwoord: een gordijn met een geweven blackout-laag of een losse verduisterende voering houdt 99 procent van het licht tegen. Mits je de rail breed genoeg en lekker dicht tegen het plafond hangt.

Hieronder beantwoord ik de vragen die ik het vaakst krijg over verduisterende gordijnen in de slaapkamer, van het verschil tussen verduisterend en lichtdicht tot wat het per raam kost. Onderaan vind je nog een rijtje korte antwoorden op de praktische vragen die altijd overblijven.

Waarom wil je verduisterende gordijnen in de slaapkamer?

Omdat je lichaam in het donker gewoon beter slaapt. Zodra er licht op je gesloten oogleden valt, remt je lichaam de aanmaak van melatonine, het hormoon dat je slaperig maakt. In juni komt de zon rond vijf uur op en die straatlantaarn voor je raam brandt de hele nacht. Verduisterende gordijnen in de slaapkamer lossen allebei op.

Bij mij thuis merkte ik het verschil vooral in de zomer. Met gewone gordijnen was ik om half zes klaarwakker van het licht; met een verduisterende voering slaap ik door tot de wekker gaat. Heerlijk! Werk je in ploegendienst, heb je een baby in huis of ligt je slaapkamer aan de straatkant? Dan merk je het effect nog sneller. Hoe je verder je slaapkamer inricht voor een goede nachtrust, lees je in een apart artikel.

Wat is het verschil tussen verduisterend en lichtdicht?

Verduisterend (ook wel dim-out) laat nog 5 tot 20 procent van het licht door; lichtdicht (blackout) laat vrijwel niets door. Een verduisterende stof is meestal dicht geweven en zwaar, zonder extra laag. Een lichtdichte stof heeft een derde, zwarte garenlaag in het weefsel of een coating aan de achterkant. Simpele test: houd de stof tegen een lamp. Zie je nog schijnsel? Dan is hij verduisterend, niet lichtdicht.

Type	Houdt tegen	Opbouw	Richtprijs per meter
Dim-out	80 tot 95 procent	Dicht geweven, 1 laag	15 tot 30 euro
Blackout geweven	99 tot 100 procent	3 lagen, zwart garen in het midden	25 tot 45 euro
Blackout gecoat	100 procent	Stof met acryl- of schuimlaag	20 tot 40 euro
Losse voering	95 tot 100 procent	Apart doek achter je eigen gordijn	10 tot 25 euro

Wil je in de slaapkamer echt kunnen uitslapen? Ga voor blackout. Voel je ’s ochtends liever een beetje licht binnenkomen, dan is dim-out prettiger. Geweven blackout valt soepeler en oogt luxer dan gecoate stof, die aan de achterkant wat stijver en glimmender is.

Welke stof en kleur kies je voor verduisterende gordijnen?

Kies de stof op gevoel en uitstraling, en laat de lichtdichtheid uit de voering of de tussenlaag komen. Dit is echt het grote misverstand: verduisterende gordijnen hoeven helemaal niet donker of zwaar te zijn. Een lichte linnenlook met een geweven blackout-laag houdt net zoveel licht tegen als een donkerblauw velours. De kleur van de zichtzijde zegt niets over de werking.

Velours of fluweel: zwaar, warm en heel goed verduisterend, ook zonder voering. Prachtig in diepgroen, oker of bordeaux.
Linnenlook met blackout-laag: licht en natuurlijk, ideaal in een rustige, lichte slaapkamer.
Dik geweven katoen of polyester: betaalbaar, wasbaar en in vrijwel elke kleur te krijgen.
Thermische blackout: een extra laag die ook kou en warmte buiten houdt. Handig bij enkel glas.

Twijfel je nog welk type gordijn bij je past, met wave, enkele plooi of dubbele plooi? Voor een slaapkamer vind ik een dubbele plooi of wave het mooist: de stof valt vol en sluit beter aan.

Hoe hang je verduisterende gordijnen op zonder lichtkieren?

Door de rail breder en hoger te hangen dan het raam, en de gordijnen tegen de muur te laten eindigen. Het licht komt namelijk niet door de stof, maar langs de randen: boven, opzij en onder. Zo pak je alle drie aan:

Monteer de rail tegen het plafond of minstens 15 centimeter boven het kozijn, dan valt er bovenlangs geen licht meer.
Laat de rail aan beide kanten 20 tot 25 centimeter voorbij het kozijn uitsteken en gebruik een retourbocht, zodat het gordijn tegen de muur aansluit.
Neem 2 tot 2,5 keer de raambreedte aan stof, dan valt het gordijn dicht vol en zonder gaten.
Laat het gordijn tot 1 centimeter boven de vloer hangen. Bij een vensterbank houd je 30 centimeter overlap onder het kozijn aan.
Kies een rail met overlaparm in het midden, anders houd je precies daar een streep licht over.

Een plafondrail wint het bijna altijd van een roede: geen ringen waar licht doorheen piept en de stof loopt strak door tot het plafond. Blackout-stof is bovendien zwaar, dus monteer je gordijnrail of roede met pluggen die dat gewicht dragen. Nog een tip: hang de gordijnen zo dat ze het bed niet raken, en houd bij de positie van je bed het raam in gedachten, want met je hoofd pal onder het kozijn voel je elke kier.

Kun je verduisterende gordijnen combineren met andere raamdecoratie?

Ja, en dat is vaak zelfs de allerbeste oplossing. Een verduisterend rolgordijn of vouwgordijn in de dagkant van het kozijn vangt het meeste licht op, en het overgordijn ervoor sluit de randen af en maakt de kamer warm en zacht. Overdag laat je het gordijn open en gebruik je het rolgordijn voor privacy of om de zon te temperen.

Fijne combinaties voor de slaapkamer:

Blackout rolgordijn in een cassette plus een licht linnen overgordijn: strak en toch zacht.
Duo-rolgordijn plus verduisterend gordijn: overdag de lichtinval regelen, ’s nachts helemaal dicht.
Vouwgordijn met blackout voering, zonder overgordijn: de compacte optie voor een klein raam.

Elke raamdecoratie doet iets anders voor licht, privacy en isolatie, dus kijk verder dan alleen hoe donker het wordt.

Houden verduisterende gordijnen ook warmte en geluid tegen?

Warmte redelijk goed, geluid maar een beetje. Een dicht geweven of gevoerd gordijn dat tot de vloer valt, houdt een laag stilstaande lucht tegen het raam vast. Bij enkel glas of oude dubbele beglazing scheelt dat in de winter merkbaar in tocht, en in de zomer in opwarming, zeker als je het gordijn overdag dicht houdt aan de zonkant. Een thermische voering doet daar nog een schepje bovenop.

Geluid van buiten wordt gedempt, maar niet weggenomen. Een zwaar velours gordijn haalt de scherpe kantjes van verkeersgeluid, een beetje zoals een dikke deken over een radio. Wil je echte stilte? Dan zit de winst in beter glas, niet in de gordijnen.

Wat kosten verduisterende gordijnen voor de slaapkamer?

Reken op 40 tot 100 euro voor een kant-en-klaar set en 150 tot 450 euro per raam voor maatwerk, inclusief rail. Kant-en-klare verduisterende gordijnen van 140 bij 250 centimeter heb je al vanaf 20 tot 50 euro per stuk, maar de maat past zelden precies en de stof is vaak gecoat. Maatwerk kost meer, maar dan klopt de lengte tot op de centimeter en kies je zelf de plooi en de voering.

Voor een standaard slaapkamerraam van 180 centimeter breed en 220 centimeter hoog komt een maatwerkgordijn met blackout-laag ruwweg uit op 250 tot 400 euro. Een losse verduisterende voering achter je bestaande gordijnen is de goedkoopste upgrade: 40 tot 80 euro voor een raam van deze maat. Voor die prijs slaap je zomaar een uur langer.

Korte antwoorden op de overige vragen

Kun je verduisterende gordijnen wassen?

Geweven blackout meestal wel, op 30 graden zonder centrifuge. Gecoate stof niet: de coating kan loslaten. Stofzuigen met een zacht mondstuk en af en toe luchten is dan de aanpak.

Zijn verduisterende gordijnen geschikt voor een kinderkamer?

Juist daar! Een kind slaapt makkelijker in bij daglicht en wordt minder vroeg wakker. Kies een wasbare, geweven variant en houd het koord van een eventueel rolgordijn buiten bereik.

Kan het zonder boren, bijvoorbeeld in een huurwoning?

Ja, met klemsteunen op het kozijn of een rolgordijn met klemmontage. Het nadeel: de rail steekt dan niet voorbij het raam, dus je houdt meer lichtkieren over. Een strook lichtdicht band langs de zijkanten van het kozijn beperkt dat.

Worden verduisterende gordijnen niet te donker voor de sfeer overdag?

Alleen als de stof zelf donker is. Kies een lichte zichtzijde met een blackout-laag, dan is de slaapkamer overdag gewoon licht en ’s nachts pikdonker.

Begin bij de rail: hang hem breed en hoog, en kies daarna pas de stof. Met verduisterende gordijnen in de slaapkamer die aan de zijkanten netjes tegen de muur sluiten, merk je het al de eerste nacht. Wedden dat je langer doorslaapt?