Wanddecoratie boven de bank: hoe hoog, hoe groot en wat hang je op?

Die lege muur boven de bank is meestal het grootste stuk wand in je woonkamer, en toch blijft hij vaak maandenlang kaal. Herkenbaar? Wanddecoratie boven de bank hangt goed als de onderkant 15 tot 25 centimeter boven de rugleuning zit en het geheel ongeveer twee derde van de bankbreedte beslaat. Met die twee getallen ben je al van het grootste deel van de twijfel af.

Hieronder beantwoord ik de vragen die ik het vaakst krijg over de muur boven de bank: de juiste hoogte, het juiste formaat, wat je ophangt, hoe je zwaar werk veilig bevestigt en wat je doet als de bank niet tegen de muur staat. Rolmaat erbij, gaan we!

Hoe hoog hang je wanddecoratie boven de bank?

Met de onderkant 15 tot 25 centimeter boven de rugleuning. Bij een bank met een rugleuning van 85 centimeter hoog komt de onderrand van het werk dus op ongeveer 100 tot 110 centimeter van de vloer. De bekende regel “midden op ooghoogte, rond 150 centimeter” geldt voor een lege muur, niet voor een muur met een bank ervoor. Dan hangt het werk los van het meubel en lijkt het te zweven.

Heb je een lage, moderne bank met een rug van 70 centimeter? Houd dan de bovengrens aan, 25 centimeter, zodat het werk niet te laag komt. Bij een hoge klassieke bank van 95 centimeter kies je 15 centimeter. Toen ik mijn eerste grote doek ophing, hing het middelpunt op 150 centimeter, met 40 centimeter lucht boven de bank. Het oogde alsof het werk en de bank niets met elkaar te maken hadden. Twintig centimeter lager, en ineens klopte het.

Hoe groot moet wanddecoratie boven de bank zijn?

Twee derde tot drie kwart van de breedte van de bank. Een bank van 220 centimeter vraagt dus om een werk, of een groep werken, van ongeveer 145 tot 165 centimeter breed. Kleiner oogt verloren, breder dan de bank oogt topzwaar.

En de hoogte van het werk? Minstens een derde van de breedte, liefst meer. Boven een bank van 220 centimeter oogt een werk van 160 bij 40 centimeter als een streep; 160 bij 100 vult de muur veel mooier. Meet ook de vrije hoogte tussen rugleuning en plafond en vul daarvan ongeveer de helft tot twee derde.

Wat hang je boven de bank: schilderij, posters, spiegel of botanische kunst?

Eén groot schilderij of doek is de meest tijdloze keuze, posters de goedkoopste, een spiegel de slimste in een donkere kamer en botanische kunst de meest ontspannen. Wat bij jou past, hangt af van je budget en van wat er tegenover de bank gebeurt.

• Schilderij: een olieverfschilderij van 120 bij 90 centimeter kost bij een beginnende kunstenaar ruwweg 300 tot 900 euro, een print op canvas 60 tot 150 euro. Echte verf wint het van een print door de diepte en de structuur van de streken.
• Posters: twee of drie ingelijste posters van 50 bij 70 centimeter, samen 20 tot 80 euro plus lijsten. Met wanddecoratie posters wissel je bovendien makkelijk als je op een print bent uitgekeken.
• Spiegel: een spiegel van 120 bij 80 centimeter boven de bank verdubbelt het licht als hij een raam weerkaatst; zo maak je met spiegels een donkere kamer ruimer en lichter. Hang hem alleen nooit tegenover de tv.
• Botanische kunst: gedroogde bladeren en bloemen in lijsten met glas, of een compositie van zes lijsten van 30 bij 40. Zo’n wand met botanische kunst maak je in een middag zelf.

Eén groot werk of een gallery wall boven de bank?

Eén groot werk als je rust wilt, een gallery wall als je een verzameling hebt die je wilt laten zien. Een groot werk hangt sneller, een gallery wall is persoonlijker maar vraagt planning. Voor een wand met meerdere lijsten houd je de tussenruimte overal gelijk, 5 tot 8 centimeter, en laat je de buitenranden samen weer die twee derde van de bankbreedte vormen.

Zo leg je een gallery wall boven de bank uit zonder spijtgaatjes:

1. Leg alle lijsten op de vloer op een vlak zo groot als de muur boven de bank.
2. Begin met het grootste stuk iets uit het midden en bouw de rest eromheen.
3. Knip van elke lijst een papieren sjabloon en plak die met schilderstape op de muur.
4. Kijk er een dag naar, vanaf de bank én vanuit de deuropening.
5. Markeer de haakjes door de sjablonen heen, trek ze weg en hang op.

Een mix van lijsten werkt het best als twee dingen gelijk blijven: de kleur van de lijst (bijvoorbeeld allemaal zwart of allemaal eiken) of het soort passe-partout. Alles anders maken geeft onrust, en dat precies boven de plek waar je wilt ontspannen.

Hoe hang je zwaar werk veilig boven de bank?

Met twee bevestigingspunten, pluggen die bij je muurtype horen en een draagvermogen van minstens twee keer het gewicht. Boven een bank zit je er letterlijk onder, dus hier neem je geen risico.

Tot 3 kilo volstaat een stevige schilderijhaak met spijker in een steenachtige muur, of een zelfklevende strip op glad stucwerk. Van 3 tot 15 kilo gebruik je twee pluggen van 6 millimeter met schroefhaken, of een aluminium ophangrail van 100 tot 200 centimeter waarmee je de hoogte met kabels op de millimeter instelt. Zo’n rail kost ruwweg 30 tot 80 euro. Boven de 15 kilo, denk aan een grote spiegel, boor je twee pluggen van 8 millimeter en gebruik je een metalen ophangstrip of een Franse lijst op de achterkant. In gipsplaat gebruik je hollewandpluggen; een gewone plug houdt daar helemaal niets.

Nog een tip: plak aan de onderste hoeken twee kleine viltjes, zodat het werk niet tegen de muur tikt als iemand op de bank ploft.

Welke kleur werkt op de muur achter de bank?

Een tint die een halve stap donkerder is dan de rest van de kamer, of juist dezelfde kleur als de andere wanden met één sterk werk erop. Een donkere accentmuur in olijfgroen, terracotta of diep blauw achter een lichte bank laat wanddecoratie in een lichte lijst prachtig oplichten. Een witte muur met een groot kleurrijk doek werkt precies andersom. Kies één van de twee, niet allebei.

Verf, behang, hout of latten: elke optie vraagt om een andere hoeveelheid decoratie ervoor. Bij een latjeswand houd je de decoratie klein; een druk paneel met een druk schilderij ervoor is te veel.

Wat als de bank niet tegen de muur staat?

Dan hang je de decoratie op de muur die je vanaf de bank het meest ziet, of je zet een lage kast of tafel achter de bank en behandelt die als je nieuwe “wand”. Staat de bank 1 tot 2 meter van de muur, dan mag de decoratie iets hoger, tot 130 centimeter onderkant, omdat de bank het werk niet meer optisch draagt. Staat de bank midden in de kamer als scheiding tussen zit- en eethoek? Dan werkt een smalle sidetable van 30 centimeter diep achter de rug, met een lamp en een paar staande lijsten erop.

Waar de bank het beste staat ten opzichte van raam, deur en tv, en hoeveel ruimte je rondom vrijhoudt, lees je in het artikel over de bank plaatsen in de woonkamer. Bepaal eerst de plek van de bank en pas dan de decoratie; andersom hang je gegarandeerd twee keer.

Veelgestelde vragen over wanddecoratie boven de bank

Mag wanddecoratie breder zijn dan de bank?

Liever niet. Breder dan de bank oogt topzwaar en maakt het meubel optisch klein. Alleen een heel lage, brede wandplank mag tot de volledige bankbreedte lopen.

Hoe hang je wanddecoratie boven een hoekbank?

Centreer de decoratie op het langste deel van de hoekbank, niet op het midden van de hele bank. Het korte deel laat je vrij, of je hangt daar één klein werk op dezelfde onderkanthoogte.

Werkt een spiegel boven de bank in een kleine woonkamer?

Ja, als hij een raam of een lichte muur weerspiegelt. Weerspiegelt hij een rommelige kast of de tv, dan verdubbel je precies het verkeerde.

Kan wanddecoratie boven de bank zonder boren?

Tot ongeveer 2 kilo per strip lukt dat met zelfklevende ophangstrips op een gladde, geverfde muur. Een zwevende plank of een groot doek boven de 5 kilo vraagt altijd om pluggen.

Pak een rolmaat, meet de breedte van je bank en de hoogte van de rugleuning, en plak vanavond nog twee stroken schilderstape op de muur: eentje op 20 centimeter boven de rug, eentje op twee derde van de bankbreedte. Leef er een dag mee en je weet precies wat er moet hangen. Veel plezier met ophangen!