Warm water zonder gas: zo werkt een warmtepompboiler

Bij verduurzamen gaat het gesprek meestal over verwarming. Warm water krijgt minder aandacht, terwijl een gemiddeld huishouden daar een flink deel van zijn energie aan kwijt is: douchen, de vaatwasser, afwassen met de hand. Wie de cv-ketel voorlopig laat hangen, maar wel van het gas af wil voor het tapwater, komt uit bij de warmtepompboiler.

Het is de kleinste en goedkoopste vorm van een warmtepomp. Hij doet één ding: water verwarmen. Hoe hij zich verhoudt tot de hybride en de volledig elektrische warmtepomp, zet Warmtepompengids.nl op een rij.

Hoe het werkt

Een warmtepompboiler bestaat uit een kleine warmtepomp bovenop of naast een voorraadvat. De warmtepomp haalt warmte uit lucht, uit de ruimte waar hij staat of uit de afvoerlucht van de mechanische ventilatie, en geeft die af aan het water in het vat. Daarvoor gebruikt hij stroom, maar veel minder dan een gewone elektrische boiler: voor elke kWh stroom levert hij grofweg drie kWh warmte.

Het water in het vat wordt verwarmd tot ongeveer 60 graden. Dat is warmer dan nodig om te douchen, maar het is nodig om legionella te voorkomen. Juist omdat die temperatuur hoog is, haalt een warmtepompboiler een lager rendement dan een warmtepomp die je huis verwarmt.

Een warmtepompboiler is dus een opslagsysteem. Je verbruikt warm water uit het vat, en de warmtepomp vult het in een paar uur weer aan. Dat is een andere ervaring dan een combiketel, die direct verwarmt. Wie na drie lange douchebeurten achter elkaar nog een bad wil laten vollopen, merkt het verschil.

Waar hij past

De grootte van het vat bepaalt hoeveel warm water je achter elkaar kunt gebruiken. Voor een huishouden van twee tot vier personen zie je vaten van ongeveer 200 tot 300 liter. Reken op een staand toestel van zo’n 1,60 tot 1,90 meter hoog, met een voetafdruk van ruim een halve vierkante meter.

De beste plek is een ruimte die niet te koud wordt en waar het toestel lucht kan aanzuigen: een bijkeuken, een berging in huis of de zolder, vaak bij de mechanische ventilatie. Een onverwarmde schuur werkt minder goed, omdat de warmtepomp dan in de winter uit koude lucht moet putten. Houd ook rekening met geluid. Er zit een kleine compressor en ventilator in, en die hoor je zacht zoemen. Naast de slaapkamer is daarom geen handige plek.

Wat het kost en oplevert

Inclusief installatie kost een warmtepompboiler ongeveer 2.000 tot 4.000 euro, afhankelijk van het model, de grootte van het vat en het werk aan leidingen en ventilatie. Daar gaat subsidie vanaf. Op de meldcodelijst van RVO staat voor warmtepompboilers in 2026 een ISDE-bedrag van 725 euro per toestel. Controleer altijd of het model dat je kiest op die lijst staat.

De besparing hangt sterk af van wat je vervangt. Wie nu een elektrische boiler heeft, gaat er het meest op vooruit: grofweg 400 euro per jaar, omdat de warmtepomp voor dezelfde hoeveelheid warm water ongeveer een derde van de stroom nodig heeft. Wie warm water nu met gas maakt, bespaart minder, rond de 175 euro per jaar bij 1,45 euro per kuub gas en 26 cent per kWh. De terugverdientijd ligt in het eerste geval rond de vier tot acht jaar, in het tweede eerder rond de tien tot vijftien.

Ter vergelijking: de aanschafprijs van de andere typen warmtepompen ligt al snel twee tot zes keer zo hoog. De warmtepompboiler is daarom vaak een eerste stap.

In welk huis hij het meeste oplevert

Drie situaties springen eruit.

De eerste is het huis met een elektrische boiler, vaak een appartement of een woning met stadsverwarming voor de radiatoren en een losse boiler voor het tapwater. Daar is de besparing het grootst.

De tweede is het huis met een hybride warmtepomp. Die verwarmt de woning, maar het warme water komt in de meeste opstellingen nog van de cv-ketel. Een warmtepompboiler erbij betekent dat de ketel alleen nog op de koudste dagen meedoet.

De derde is het huis met zonnepanelen. Na 1 januari 2027 levert teruggeleverde stroom minder op dan nu. Een warmtepompboiler die het vat midden op de dag opwarmt, gebruikt de eigen zonnestroom op het moment dat die er is, en het vat bewaart de warmte tot de avond. Veel toestellen hebben daar een instelling of een koppeling met de omvormer voor.

Waar je op let bij de keuze

Vraag naar het rendement bij de luchttemperatuur van de plek waar het toestel komt te staan; het getal in de folder geldt meestal voor gunstiger omstandigheden. Kijk of het toestel een natuurlijk koudemiddel gebruikt, zoals propaan. En vraag de installateur of de ventilatie in je huis geschikt is om als warmtebron te dienen, of dat het toestel zijn lucht uit de ruimte zelf haalt.

Voor een huis dat stap voor stap van het gas af gaat, is het een overzichtelijke ingreep: één toestel, één dag werk, en een rekening voor warm water die voortaan op stroom loopt.